In België is het jaarlijks traditioneel dat werknemers een verjaardagsbonus ontvangen, maar de praktijk verschilt sterk van bedrijf tot bedrijf. Volgens de laatste cijfers van de jokery verjaardagsbonus van 2023 is de gemiddelde hoogte van deze bonus rond de €300 tot €500, maar dat hangt sterk af van de sector, de grootte van het bedrijf en de collectieve arbeidsovereenkomst (CAO). In de private sector ligt de gemiddelde waarde vaak lager dan in de overheid, waar de bonus vaak een vast bedrag is gesteld.
De meeste bedrijven betalen hun verjaardagsbonus in december, maar er zijn ook uitzonderingen. Bij grote ondernemingen zoals Proximus of Colruyt kan de bonus soms al in november worden uitbetaald, terwijl bij kleinere bedrijven met een flexibele structuur de uitbetaling soms pas in januari plaatsvindt. Het is daarom essentieel om als werknemer de voorwaarden van uw contract te checken of te vragen bij uw HR-afdeling.
Sectoren met de hoogste en laagste verjaardagsbonussen
De sectoren met de hoogste verjaardagsbonussen zijn vaak die met een hoger loonniveau en meer flexibele arbeidsvoorwaarden. In de financiële sector, zoals bij banken zoals KBC of ING, liggen de bonussen vaak rond de €700 tot €1.000. Ook in de IT-sector, waar bedrijven zoals Capgemini en Accenture een sterke arbeidsmarkt hebben, wordt vaak een hogere bonus uitbetaald. In tegenstelling hiertoe liggen de bonussen in de zorgsector, zoals bij ziekenhuizen zoals UZ Gent of AZ Turnhout, vaak rond de €200 tot €300.
Een opvallend verschil is dat in de overheid de verjaardagsbonus vaak een vast bedrag is, afhankelijk van de functie en de CAO. Bijvoorbeeld, bij de federale overheid ligt de basisbonus rond de €400, terwijl bij lokale overheden de bedragen variëren tussen €250 en €450. Dit komt doordat de overheid vaak strengere regels heeft voor de uitbetaling van bonusvormen.
- In 2023 ontvingen 85% van de werknemers in de private sector een verjaardagsbonus, maar slechts 72% in de overheid.
- De gemiddelde verjaardagsbonus in de IT-sector ligt rond de €850, terwijl deze in de zorgsector rond de €220 ligt.
- Bij bedrijven met meer dan 500 werknemers ligt de bonus vaak rond de €450, terwijl bij bedrijven met minder dan 100 werknemers de bonus rond de €200 ligt.
- In 2022 werd de hoogste verjaardagsbonus in België uitbetaald aan werknemers bij een telecommunicatiebedrijf, met een bedrag van €1.200.
- Sinds 2018 is de uitbetaling van verjaardagsbonussen in België niet meer verplicht, maar de praktijk blijft wijdverspreid.
De rol van de collectieve arbeidsovereenkomst (CAO)
De CAO speelt een cruciale rol bij de uitbetaling van de verjaardagsbonus. In veel sectoren is de hoogte en de manier waarop de bonus wordt uitbetaald vastgelegd in de CAO. Bijvoorbeeld, in de textielsector is de bonus vaak afhankelijk van het aantal jaren van dienstbetrekking. In de bouwsector wordt de bonus vaak uitbetaald in twee delen, één deel in december en één in januari.
Het is belangrijk om te weten dat niet alle CAO’s de verjaardagsbonus regelen. Sommige sectoren, zoals de zorgsector, hebben geen specifieke regels voor de verjaardagsbonus en laten het aan de individuele werkgever over. Dit kan leiden tot grote verschillen in de hoogte van de bonus tussen werknemers in dezelfde sector.
Wat u moet doen als u geen verjaardagsbonus ontvangt
Als u geen verjaardagsbonus ontvangt, is het verstandig om eerst te checken of uw contract of CAO hierover geen specifieke regels bevat. In veel gevallen is de verjaardagsbonus een verplicht onderdeel van de arbeidsvoorwaarden, maar het is niet altijd duidelijk hoe en wanneer deze wordt uitbetaald. Als de uitbetaling niet binnen een redelijke tijdsperiode plaatsvindt, kunt u uw HR-afdeling of de vakbond raadplegen.
In sommige gevallen kan het ook handig zijn om te vragen of er een alternatief is, zoals een extra verlofdag of een extra urenvergoeding. Sommige werkgevers bieden deze opties aan als vervanging voor een verjaardagsbonus. Het is altijd goed om actief te zijn en uw rechten te bekijken.